ਸੋਚ ਦਾ ਜਾਲ
ਚੰਗਿਆਈ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ: ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨਾਲ
- ਚੰਗਿਆਈ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ
- ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ “ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ”।
ਮਾਨਸਿਕ ਫ਼ਿਲਟਰ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਇੱਥੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਦਿਸਦੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੇ ਟਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਕਿਸਮਤ ਸੀ, ਉਹ ਬੱਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕਠੋਰ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਕਦੇ ਬਦਲਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ
- ਕੰਮ ’ਤੇ
“ਮੇਰੀ ਮੈਨੇਜਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।”
- ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ
“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੱਸ ਤਰਸ ਖਾ ਕੇ ਬੁਲਾਇਆ।”
- ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ
“ਮੈਂ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਟੈਸਟ ਹੀ ਸੌਖਾ ਸੀ।”
ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਸਵਾਲ
ThinkGO ਦੇ ਸੁਕਰਾਤੀ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ। ਇੱਕ-ਦੋ ਚੁਣ ਲਓ; ਸਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੱਚ ਹੈ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ?
- ਕੀ ਇਹ ਤੱਥ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਤੱਥ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
- ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ?
ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਪੱਖ ਬਦਲ
ਜਾਲ
“ਉਹ ਤਾਂ ਬੱਸ ਦਿਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।”
ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਚਾਰ
“ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਹੀ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹੀ ਮਤਲਬ ਹੋਵੇ।”
ਮਦਦਗਾਰ ਅਭਿਆਸ
ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਸੋਚ ਦੇ ਜਾਲ
ਸਰੋਤ
- Beck, A. T. (1976). Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. International Universities Press.
- Burns, D. D. (1980). Feeling Good: The New Mood Therapy. William Morrow.
ਪਿਛੋਕੜ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਸਮੱਗਰੀ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।