Werken met gedachten
Socratische vragen: zo check je een gedachte, met een voorbeeld
Socratische vragen zijn open vragen die je helpen één gedachte van verschillende kanten te bekijken, zoals een nieuwsgierige vriend of vriendin dat zou doen. Je kiest een gedachte, bekijkt hem vanuit een paar hoeken en zet hem daarna in je eigen, eerlijkere woorden. Het kost een paar minuten en werkt goed als één gedachte aan je blijft trekken.
In het kort
| Duur | 2-5 min |
|---|---|
| Geschikt voor | Zorgen & piekeren, Zenuwachtig bij mensen en Paniek of specifieke angsten |
| Niveau | Start. Een goede eerste oefening. |
| Je geeft een score voor | Hoe sterk je de eerste en de nieuwe gedachte gelooft, van 0 tot 100% |
Zo doe je het, stap voor stap
- Schrijf de gedachte opEén zin, in de woorden die je hoofd gebruikte.
- Geef aan hoe sterk je hem gelooftVan 0 tot 100%.
- Bekijk hem van een paar kantenKies twee of drie vragen: wat erop wijst en wat de andere kant op wijst, of het een feit is of een gedachte die als een feit voelt, of wat je tegen een vriend of vriendin zou zeggen.
- Zet hem in eerlijkere woordenWat je nu zou zeggen, nu je er opnieuw naar hebt gekeken.
- Geef beide gedachten opnieuw een scoreHoe sterk je de nieuwe gelooft, en de eerste nu.
Voorbeeld van socratische vragen: een vrije dag aanvragen
- Gedachte
- “Als ik een vrije dag vraag, denkt mijn leidinggevende dat ik niet gemotiveerd ben.” Geloof ik voor 75%.
- Is het een feit?
- Het is een gok over wat zij zal denken. Ze heeft nooit zoiets gezegd.
- Wat wijst de andere kant op?
- Twee collega's namen vorige maand een vrije dag, en er veranderde niets voor hen.
- Wat zou ik tegen een vriend(in) zeggen?
- “Vragen is normaal. Vrije dagen horen bij je werk.”
- Eerlijkere gedachte
- “Een vrije dag vragen is een normaal verzoek. Als ze bezwaren heeft, kan ze dat zeggen.” Geloof ik voor 65%.
- Eerste gedachte nu
- 35%
Alleen een voorbeeld. De cijfers zijn ter illustratie, geen typische resultaten.
Tips en veelvoorkomende struikelblokken
Probeer niet elke vraag
Twee of drie goede vragen werken beter dan een lijst waar je doorheen jaagt.
Als een vraag geen antwoord oplevert
Sla hem over. Niet elke vraag past bij elke gedachte.
Bewaar de woorden die helpen
Maak van de eerlijkere gedachte een copingkaart voor de volgende keer.
In ThinkGO
Socratische vragen, één vraag tegelijk
- Eén vraag per scherm
- Concept bewaard bij elke wijziging
- Je scores vooraf en achteraf, naast elkaar
- Herinneringen, als je die wilt
Vanaf januari 2027 in de App Store
Bronnen
- Greenberger, D., & Padesky, C. A. (2016). Mind Over Mood (2nd ed.). Guilford Press.
- Beck, J. S. (2020). Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond (3rd ed.). Guilford Press.
- Reframing unhelpful thoughts. Every Mind Matters, NHS.