Praca z myślami
Pytania sokratejskie: jak sprawdzić myśl, z przykładem
Pytania sokratejskie to otwarte pytania, które pomagają spojrzeć na jedną myśl z kilku stron, tak jak zrobiłby to zaciekawiony przyjaciel. Wybierasz myśl, oglądasz ją z kilku stron, a potem ujmujesz ją własnymi, bardziej wyważonymi słowami. Zajmuje to kilka minut i dobrze się sprawdza, gdy jedna myśl nie daje ci spokoju.
W skrócie
| Czas | 2–5 min |
|---|---|
| Najlepsze, gdy | Zamartwianie się i rozmyślanie, Stres wśród ludzi i Panika lub konkretne lęki |
| Poziom | Na start. Dobre pierwsze ćwiczenie. |
| Oceniasz | Na ile wierzysz w pierwszą i w nową myśl, od 0 do 100% |
Jak to zrobić, krok po kroku
- Zapisz myślJedno zdanie, tymi słowami, których użył twój umysł.
- Oceń, na ile w nią wierzyszOd 0 do 100%.
- Spójrz na nią z kilku stronWybierz dwa lub trzy pytania: co przemawia za nią, a co przeciw, czy to fakt, czy myśl, która wydaje się faktem, albo co powiesz bliskiej osobie.
- Ujmij ją w bardziej wyważone słowaCo powiesz teraz, gdy przyjrzysz się jej jeszcze raz.
- Jeszcze raz oceń obie myśliNa ile wierzysz w nową, a na ile teraz w pierwszą.
Przykład pytań sokratejskich: prośba o dzień wolny
- Myśl
- „Jeśli poproszę o dzień wolny, szefowa uzna, że brakuje mi zaangażowania”. Na ile w to wierzę: 75%.
- Czy to fakt?
- To zgadywanie, co ona pomyśli. Nic takiego nie powiedziała.
- Co wskazuje na coś innego?
- W zeszłym miesiącu dwie osoby z zespołu wzięły wolne i nic się dla nich nie zmieniło.
- Co powiem przyjaciółce?
- „Proszenie o wolne to normalna sprawa. Dni wolne są częścią pracy”.
- Bardziej wyważona myśl
- „Prośba o dzień wolny to zwykła prośba. Jeśli szefowa ma jakieś zastrzeżenia, może mi o nich powiedzieć”. Na ile w to wierzę: 65%.
- Pierwsza myśl teraz
- 35%
To tylko przykład. Liczby są poglądowe, a nie typowe wyniki.
Wskazówki i częste trudności
Nie próbuj wszystkich pytań
Dwa albo trzy dobre pytania są lepsze niż lista przerobiona w pośpiechu.
Jeśli pytanie nie przynosi odpowiedzi
Pomiń je. Nie każde pytanie pasuje do każdej myśli.
Zachowaj słowa, które pomagają
Zrób z bardziej wyważonej myśli kartę radzenia sobie na następny raz.
W ThinkGO
Pytania sokratejskie, jedno pytanie naraz
- Jedno pytanie na ekran
- Szkic zapisuje się przy każdej zmianie
- Oceny przed i po, obok siebie
- Przypomnienia, jeśli ich chcesz
Wkrótce w App Store: styczeń 2027
Źródła
- Greenberger, D., & Padesky, C. A. (2016). Mind Over Mood (2nd ed.). Guilford Press.
- Beck, J. S. (2020). Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond (3rd ed.). Guilford Press.
- Reframing unhelpful thoughts. Every Mind Matters, NHS.