Activiteiten
Gedragsexperiment: test een overtuiging in het echte leven
Met een gedragsexperiment test je een overtuiging in het echte leven in plaats van alleen op papier. Je schrijft precies op wat je verwacht dat er gebeurt, probeert het, en vergelijkt dan de voorspelling met wat er echt gebeurde. De eerste helft plan je nu, de tweede helft vul je in na het experiment.
In het kort
| Duur | 5 min |
|---|---|
| Geschikt voor | Zenuwachtig bij mensen, Paniek of specifieke angsten en Zorgen & piekeren |
| Niveau | Basis. Bouwt voort op de basis; makkelijker na een of twee startoefeningen. |
| Je geeft een score voor | Hoe sterk je de overtuiging gelooft, vooraf en achteraf, van 0 tot 100% |
Zo doe je het, stap voor stap
- Benoem de overtuigingBijvoorbeeld “Als ik nee zeg, worden mensen boos op me.” Geef aan hoe sterk je het gelooft.
- Doe een precieze voorspellingWat je precies verwacht dat er gebeurt, zodat je achteraf weet of het uitkwam.
- Plan wat, waar en wanneerEén concrete actie en een tijd ervoor.
- Laat weg wat je doet om je veilig te voelenIets wat je meestal doet om je veilig te voelen, zoals uitgebreid je excuses aanbieden, laat je deze keer achterwege.
- Bedenk wat er tussen kan komenWat je in de weg kan zitten, en wat je dan doet.
- Schrijf achteraf op wat er gebeurdeKwam de voorspelling uit? Wat heb je geleerd? Geef de overtuiging opnieuw een score.
Voorbeeld van een gedragsexperiment: nee zeggen
- Overtuiging
- “Als ik nee zeg tegen extra werk, vindt mijn team me lui.” Geloof ik voor 80%.
- Voorspelling
- Mijn leidinggevende kijkt geïrriteerd en iemand maakt een opmerking.
- Experiment
- Donderdag zeggen dat ik het nieuwe rapport deze week niet kan oppakken, zonder lang excuus.
- Wat er gebeurde
- Ze zei “Geen probleem” en vroeg het aan Joris. Niemand zei er iets van.
- Wat ik leerde
- Mensen accepteren een duidelijk nee makkelijker dan ik dacht. Overtuiging nu 40%.
Alleen een voorbeeld. De cijfers zijn ter illustratie, geen typische resultaten.
Tips en veelvoorkomende struikelblokken
Maak de voorspelling toetsbaar
“Het gaat slecht” is moeilijk na te gaan; “ze kijkt geïrriteerd” niet.
Begin met iets kleins
Kies eerst een experiment waarbij weinig op het spel staat.
Elke uitkomst leert je iets
Komt de voorspelling uit, bedenk dan hoe je er de volgende keer mee omgaat.
In ThinkGO
Gedragsexperiment, één vraag tegelijk
- Eén vraag per scherm
- Concept bewaard bij elke wijziging
- Je scores vooraf en achteraf, naast elkaar
- Herinneringen, als je die wilt
Vanaf januari 2027 in de App Store
Bronnen
- Bennett-Levy, J., Butler, G., Fennell, M., Hackmann, A., Mueller, M., & Westbrook, D. (Eds.) (2004). Oxford Guide to Behavioural Experiments in Cognitive Therapy. Oxford University Press.
- Beck, J. S. (2020). Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond (3rd ed.). Guilford Press.
- Social anxiety disorder: recognition, assessment and treatment (CG159). NICE, 2013.