Düşünce tuzağı
“-meli, -malı” ifadeleri: nedir, gündelik örneklerle
- “-meli, -malı” ifadeleri
- Senin ya da başkalarının nasıl olması gerektiğine dair katı kurallar.
“-meli”, “-malı”, “zorundayım” ve “gerekir” gibi ifadeler bir tercihi kurala çevirir. Kural seninle ilgiliyse onu çiğnemek suçluluk getirir; başkalarıyla ilgiliyse kızgınlık.
Gündelik örnekler
- Kendin hakkında
“Asla hata yapmamalıyım.”
- İşte
“Her e-postaya aynı gün cevap vermeliyim.”
- Başkaları
“Ben söylemeden nasıl hissettiğimi bilmeli.”
Düşünceyi sınamak için sorular
ThinkGO'daki Sokratik sorulardan. Bir ya da ikisini seç; hepsine gerek yok.
- Bu düşünceye inanmak sana ne yapıyor? Ona farklı baksan ne değişebilirdi?
- Bir arkadaşın bu düşünceye sahip olsaydı ona ne derdin?
- Bu düşüncenin doğru olduğuna ne işaret ediyor? Tersine ne işaret ediyor?
Daha adil bir alternatif
Tuzak
“Asla hata yapmamalıyım.”
Daha adil bir düşünce
“Daha az hata yapmak isterim. Herkes hata yapar ve ben de kendi hatalarımdan öğrenebilirim.”
İşe yarayan egzersizler
İlgili düşünce tuzakları
Kaynaklar
- Beck, A. T. (1976). Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. International Universities Press.
- Burns, D. D. (1980). Feeling Good: The New Mood Therapy. William Morrow.
Arka plan okumaları. Bu sayfadaki tanımlar, örnekler ve sorular bizim kendi ifademizdir.