ਸੋਚ ਦਾ ਜਾਲ
“ਚਾਹੀਦਾ” ਵਾਲੇ ਵਾਕ: ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨਾਲ
- “ਚਾਹੀਦਾ” ਵਾਲੇ ਵਾਕ
- ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ।
“ਚਾਹੀਦਾ”, “ਪਵੇਗਾ” ਅਤੇ “ਲਾਜ਼ਮੀ” ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਿਯਮ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ’ਤੇ ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਤਾਸ਼ਾ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ
- ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ
“ਮੈਥੋਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।”
- ਕੰਮ ’ਤੇ
“ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਈਮੇਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਸੇ ਦਿਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।”
- ਦੂਜਿਆਂ ਬਾਰੇ
“ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ’ਤੇ ਕੀ ਬੀਤ ਰਹੀ ਹੈ।”
ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਸਵਾਲ
ThinkGO ਦੇ ਸੁਕਰਾਤੀ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ। ਇੱਕ-ਦੋ ਚੁਣ ਲਓ; ਸਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਇਸ ਵਿਚਾਰ ’ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਕੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ?
- ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੱਚ ਹੈ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ?
ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਪੱਖ ਬਦਲ
ਜਾਲ
“ਮੈਥੋਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।”
ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਚਾਰ
“ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਮੈਥੋਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋਣ। ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿਖਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਮਦਦਗਾਰ ਅਭਿਆਸ
ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਸੋਚ ਦੇ ਜਾਲ
ਸਰੋਤ
- Beck, A. T. (1976). Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. International Universities Press.
- Burns, D. D. (1980). Feeling Good: The New Mood Therapy. William Morrow.
ਪਿਛੋਕੜ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਸਮੱਗਰੀ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।