ThinkGO

Denkvalkuil

Moeten-denken: wat het is, met voorbeelden uit het dagelijks leven

Bijgewerkt op 5 november 2026

Moeten-denken
Strikte regels over hoe jij of anderen moeten zijn.

Woorden als “moeten”, “horen te” en “niet mogen” maken van een voorkeur een regel. Gaat de regel over jou, dan levert overtreden ervan schuldgevoel op; gaat hij over anderen, dan frustratie.

Voorbeelden uit het dagelijks leven

  • Over jezelf

    “Ik mag nooit fouten maken.”

  • Op het werk

    “Ik moet elke e-mail dezelfde dag beantwoorden.”

  • Over anderen

    “Hij zou moeten weten hoe ik me voel zonder dat ik het zeg.”

Vragen om de gedachte te toetsen

Uit de Socratische vragen in ThinkGO. Kies er een of twee; je hoeft ze niet allemaal te gebruiken.

  1. Wat doet het met je als je deze gedachte gelooft? Wat zou er kunnen veranderen als je het anders zag?
  2. Als een vriend of vriendin deze gedachte had, wat zou je dan zeggen?
  3. Wat wijst erop dat deze gedachte klopt? Wat wijst de andere kant op?

Een eerlijker alternatief

De valkuil

“Ik mag nooit fouten maken.”

Een eerlijkere gedachte

“Ik zou graag minder fouten maken. Iedereen maakt er weleens een, en ik kan van de mijne leren.”

Oefeningen die helpen

Bronnen

  • Beck, A. T. (1976). Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. International Universities Press.
  • Burns, D. D. (1980). Feeling Good: The New Mood Therapy. William Morrow.

Achtergrondinformatie. De omschrijvingen, voorbeelden en vragen op deze pagina zijn in onze eigen woorden.