ਸੋਚ ਦਾ ਜਾਲ
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਰਕ: ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨਾਲ
- ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਰਕ
- “ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਸਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀ ਹੈ। ਜਾਲ ਉਦੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਫਿਰ ਬੇਚੈਨੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਬੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਕਿ ਤੁਹਾਥੋਂ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਦਾਹਰਨਾਂ
- ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ
“ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ।”
- ਘਰ ਵਿੱਚ
“ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮੈਥੋਂ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ।”
- ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ
“ਮੈਨੂੰ ਬੇਚੈਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕੁਝ ਮਾੜਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।”
ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਸਵਾਲ
ThinkGO ਦੇ ਸੁਕਰਾਤੀ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ। ਇੱਕ-ਦੋ ਚੁਣ ਲਓ; ਸਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਕੀ ਇਹ ਤੱਥ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਤੱਥ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
- ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੱਚ ਹੈ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ?
- ਕੀ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ?
ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਪੱਖ ਬਦਲ
ਜਾਲ
“ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ।”
ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਚਾਰ
“ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੂਰਖ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਤੱਥ ਨਹੀਂ।”
ਮਦਦਗਾਰ ਅਭਿਆਸ
ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਸੋਚ ਦੇ ਜਾਲ
ਸਰੋਤ
- Beck, A. T. (1976). Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. International Universities Press.
- Burns, D. D. (1980). Feeling Good: The New Mood Therapy. William Morrow.
ਪਿਛੋਕੜ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਸਮੱਗਰੀ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।