Παγίδες σκέψης: 13 συνηθισμένα μοτίβα, με απλά λόγια
Οι παγίδες σκέψης, που λέγονται και γνωστικές διαστρεβλώσεις, είναι τρόποι σκέψης στους οποίους πέφτουν όλοι κάποιες φορές, πιο συχνά τις μέρες με άγχος ή πεσμένη διάθεση. Το να αναγνωρίσεις μία είναι το πρώτο βήμα προς μια πιο δίκαιη σκέψη.
- Όλα ή τίποταΒλέπεις μόνο δύο επιλογές, χωρίς τίποτα ενδιάμεσα.«Αν δεν είναι τέλειο, είναι αποτυχία.»
- ΥπεργενίκευσηΈνα γεγονός γίνεται «πάντα» ή «ποτέ».«Πάντα τα κάνω θάλασσα.»
- Νοητικό φίλτροΜετράει μόνο η αρνητική λεπτομέρεια· τα υπόλοιπα σβήνουν.«Η παρουσίαση πήγε χάλια», μετά από μία άβολη ερώτηση.
- Υποτίμηση του θετικούΣυμβαίνουν καλά πράγματα, αλλά «δεν μετράνε».«Απλώς είναι ευγενικοί μαζί μου.»
- Ανάγνωση σκέψηςΘεωρείς ότι ξέρεις τι σκέφτονται οι άλλοι.«Πιστεύει ότι την κουράζω.»
- ΜαντείαΑντιμετωπίζεις μια κακή έκβαση ως γεγονός πριν καν συμβεί.«Θα τα πάω χάλια στη συνέντευξη.»
- ΚαταστροφολογίαΠηγαίνεις κατευθείαν στο χειρότερο σενάριο.«Αν αργήσω, θα με απολύσουν.»
- ΕλαχιστοποίησηΜικραίνεις τις δυνάμεις και τις προσπάθειές σου.«Αυτό θα το έκανε ο καθένας.»
- Συναισθηματική συλλογιστική«Το νιώθω, άρα πρέπει να είναι αλήθεια.»«Νιώθω αποτυχία, άρα είμαι αποτυχία.»
- Δηλώσεις «πρέπει»Αυστηροί κανόνες για το πώς πρέπει να είσαι εσύ ή οι άλλοι.«Δεν πρέπει να κάνω ποτέ λάθη.»
- ΤαμπέλεςΜια ταμπέλα για ολόκληρο τον άνθρωπο αντί για κάτι που έκανε.«Είμαι ένα τίποτα.»
- ΕξατομίκευσηΠαίρνεις την ευθύνη για πράγματα που δεν ελέγχεις.«Το πάρτι ήταν βαρετό εξαιτίας μου.»
- Επίρριψη ευθυνώνΘεωρείς τους άλλους πλήρως υπεύθυνους για το πώς νιώθεις.«Μου χάλασε τη μέρα.»
Αναγνώρισες μία; Έλεγξε τη σκέψη.
Το να δώσεις όνομα στην παγίδα είναι μια αρχή. Αυτές οι ασκήσεις σε βοηθούν να ξανακοιτάξεις τη σκέψη και να τη διατυπώσεις πιο δίκαια.